In December 1642 the first meeting between Māori and Europeans took place: Ngāti Tūmatakōkiri and Abel Tasman. This encounter is illustrated from a 17th century point of view in the now iconic image of the 'Murderer's Bay'. Project 'View on Golden Bay' wants to rebuild this illustration with the help of views from artists, writers and researchers from both New Zealand and The Netherlands. The project will result in a book and exhibition. (read more).  In december 1642 vond de eerste ontmoeting plaats tussen Māori en Europeanen: Ngāti Tūmatakōkiri en Abel Tasman. Deze ontmoeting wordt vanuit 17e eeuw Europees perspectief weergegeven in de inmiddels iconografische illustratie van de 'Moordenaarsbaai'. Project 'Zicht op Golden Bay' wil dit beeld opnieuw opbouwen met behulp van inzichten van kunstenaars, schrijvers en onderzoekers uit zowel Nieuw-Zeeland als Nederland. Het project zal resulteren in een boek en expositie. (lees meer).


graphic and illustrative design
grafisch en illustratief ontwerp

Was Isaac Gilsemans a good artist?  Was Isaac Gilsemans een goede kunstenaar?

2012/05/21 14:18, 0 comments  21/05/2012 14:18, 0 reacties

In most literature, the illustrations in (surviving parts of) the journal(s) of Abel Tasman are attributed to Isaac Gilsemans, although it is far from certain that he drew them himself. In de meeste literatuur worden de illustraties in (de nog bestaande gedeelten van) de journalen van Abel Tasman toegeschreven aan Isac Gilsemans, hoewel het zeer onzeker is dat hij deze zelf tekende.

Isaac Gilsemans may have been an exceptional calligrapher*, but was he a good artist? Assuming that the illustration was made by, or based on, Gilsemans’s sketches it makes you wonder. The perspectives in the whole illustration are odd, but especially the depicting of humans is awkward: the heads are too big or too small, they seem strangely attached to the bodies and the bodies themselves have wrong proportions. Further on in the State Archives Copy, an illustration of the people of Tonga show similar (and even greater) malformations. Isaac Gilsemans mag dan een uitzonderlijke kalligraaf zijn geweest*, maar was hij ook een goed kunstenaar? Als je er vanuit gaat dat de illustratie gemaakt werd, of werd gebaseerd op, schetsen van Gilsemans, dan vraag je je dit af. De gebruikte perspectieven in de illustratie zijn vreemd, maar vooral de afbeelding van mensen is op zijn zachts gezegd onhandig: de hoofden zijn te groot of te klein, ze zitten op een vreemde manier vast aan de lichamen en de lichamen zelf hebben verkeerde proporties. Verderop in de Nationaal Archief Kopie, vertoont een illustratie van inwoners van Tonga dezelfde (en zelfs grotere) misvormingen.

The child is drawn as a miniature adult, a bit like Jesus is shown in early mediaeval paintings. Het kind is getekend als een miniatuur-volwassene, een beetje zoals Jezus werd afgebeeld in de vroege Middeleeuwen.

‘But it ís an old picture’ one might think. In 1642/1643 though, during the Golden Age of The Netherlands, Dutch painters were among the best of the world. Isaac Gilsemans came from the same period as Rembrandt van Rijn, Frans Hals, Johannes Vermeer, Jacob van Ruisdael and Jan Steen. For instance, in 1642, Rembrandt finished his Nightwatch. A completely different world. ‘Maar het is ook een oude afbeelding’ is men wellicht geneigd te zeggen. Echter, in 1642/1643 tijdens de Gouden Eeuw van de Nederlanden, behoorden Nederlandse schilders tot de beste ter wereld. Isaac Gilsemans kwam uit dezelfde tijd als Rembrandt van Rijn, Frans Hals, Johannes Vermeer, Jacob van Ruisdael en Jan Steen. In 1642 rondde bijvoorbeeld Rembrandt de Nachtwacht af. Een totaal andere wereld.

Also, the representation of the ships doesn’t appear to be realistic. Daarnaast lijkt ook de afbeelding van de schepen ook niet echt realistisch te zijn.

According to Ab Hoving, the representation of the Dutch ships is not accurate, as Robert Jenkin noticed when he built a model of the Heemskerck, based on Gilsemans’ drawings. Ab Hoving’s comment: “I’m sorry to say that the stern part of the model does not look like a Dutch ship at all. As a three dimensional translation of Gilsemans’ drawings they are brilliant, but… a ship as high as that will certainly turn upside down”. Volgens Ab Hoving klopt de afbeelding van de Nederlandse schepen niet. Hier kwam Robert Jenkin achter toen hij een model bouwde van de Heemskerck, gebaseerd op Gilsemans’ tekeningen. Het commentaar van Ab Hoving: “Het spijt me te moeten zeggen dat de achtersteven van het model totaal niet lijkt op een Nederlands schip. Als een driedimensionale vertaling van Gilsemans’ tekeningen is het briljant, maar… een schip dat zo hoog is zal zeker ondersteboven draaien”.

The way the double hull Maori waka is drawn doesn’t appear to be accurate either. In the illustration they look like two single waka tied closely together. De manier waarop de dubbele Maori kano verbeeld is lijkt ook niet erg te kloppen. In de illustratie ziet deze eruit als twee enkele kano’s die direct aan elkaar zijn gebonden.

More likely, in reality they looked like the double hull canoes that were later on encountered and drawn in Tonga. Waarschijnlijk zagen ze er in de werkelijkheid meer uit als de dubbele kano’s die men later tegenkwam en tekende in Tonga.

Isaac Gilsemans might have not been drawing the final illustrations himself, but they are probably based on sketches made by him. And although it might be unfair to compare his capabilities with that of the Dutch Masters of that time, questions rise about the ability of Iaac Gilsemans as an artist, especially as a naturalist. Isaac Gilsemans heeft misschien de uiteindelijke illustraties niet zelf getekend, maar ze waren zeer waarschijnlijk wel gebaseerd op zijn schetsen. Hoewel het misschien niet geheel eerlijk is om zijn capaciteiten te vergelijken met die van de Hollandse Meesters uit die tijd, het roept wel de vraag of hij een goede kunstenaar was, met name als naturalist.

* Roger Collins states that, based on the comparison between the illustration in the State Archives Copy and that in the Blok Fragment, the illustrations are made by two different artists (click here for the visual comparison). Grahame Anderson treats the State Archives Copy as a Gilsemans’ drawing and believes that Isaac Gilsemans oversaw and edited the production of the State Archives Copy (and the Huydecoper Copy). He also states that “Gilsemans’ style of calligraphy is exceptional. (…) At times it is so extravagant as to suggest he was something of an exhibitionist”. Ruediger Mack says: “the (…) illustrations are copies from originals now lost” and “it appears that either Visscher or Gilsemans drew the original illustration”Roger Collins beweert dat, gebaseerd op de vergelijking tussen de illustratie in de Nationaal Archief Kopie en die in het Blok Fragment, de illustraties gemaakt zijn door twee verschillende kunstenaars (klik hier voor de visuele vergelijking). Grahame Anderson behandelt de Nationaal Archief Kopie als een tekening van Gilsemans en gelooft dat Isaac Gilsemans ook supervisie en redactie had over de productie van de Nationaal Archief Kopie (en de Huydecoper Kopie). Hij stelt daarnaast dat “Gilsemans stijl van kalligrafie exceptioneel is. (…) Op sommige momenten is het zo extravagant dat de suggestie wordt gewekt dat hij enigszins een exhibitionist was”. Ruediger Mack zegt: “de (…) illustraties zijn kopieën van originelen die nu verdwenen zijn” en “het lijkt erop dat of Vischer of Gilsemans de originele illustratie heeft getekend”.

reply | reageer


concept, website and photography ©Hartebeest